Innowacja małe tygryski, duże emocje
I. Wstęp i uzasadnienie potrzeby wprowadzenia innowacji
Rozwój emocjonalny dzieci w wieku przedszkolnym jest kluczowym elementem ich ogólnego rozwoju. W okresie przedszkolnym dzieci uczą się nazywać i wyrażać emocje, rozwijają empatię, uczą się rozpoznawać emocje u innych i adekwatnie na nie reagować. Umiejętności te stanowią fundament dla późniejszego funkcjonowania społecznego, szkolnego i osobistego.
Rozwijanie kompetencji emocjonalnych u dzieci w wieku przedszkolnym stanowi jedno z kluczowych zadań współczesnej edukacji przedszkolnej. Jak podkreśla Daniel Goleman (2007), umiejętność rozpoznawania i wyrażania emocji, a także radzenia sobie z nimi, jest fundamentem inteligencji emocjonalnej, która w znacznym stopniu wpływa na późniejsze funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie, zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej. Dzieci, które potrafią rozpoznawać własne emocje i emocje innych, są lepiej przygotowane do nawiązywania relacji społecznych, współpracy w grupie oraz rozwiązywania konfliktów.
W literaturze przedmiotu wielokrotnie zwraca się uwagę na fakt, że okres przedszkolny jest szczególnie istotny dla kształtowania zdolności emocjonalnych. Zdaniem Marty Bogdanowicz (2005), to właśnie w tym okresie dzieci intensywnie uczą się wyrażać emocje w akceptowalny sposób oraz rozwijają empatię – zdolność do wczuwania się w stany emocjonalne innych. Edukacja emocjonalna w przedszkolu nie tylko wspiera harmonijny rozwój dziecka, ale również zapobiega wielu trudnościom wychowawczym i społecznym.
Niniejsza innowacja pedagogiczna powstała z potrzeby wzbogacenia codziennej pracy wychowawczo-dydaktycznej o działania ukierunkowane na świadome rozwijanie kompetencji emocjonalnych u dzieci. Opiera się ona na założeniu, że systematyczne i celowe oddziaływania wychowawcze w obszarze emocji przyczyniają się do budowania pozytywnej samooceny, wspierają rozwój umiejętności społecznych oraz sprzyjają tworzeniu przyjaznego klimatu w grupie przedszkolnej.
W odpowiedzi na potrzeby dzieci oraz obserwacje trudności emocjonalno-społecznych, postanowiłam wdrożyć innowację pedagogiczną opartą na serii książek „Świat emocji”. Książki te w sposób atrakcyjny, dostosowany do wieku przedszkolnego, wprowadzają dzieci w świat uczuć, wspierają rozwój kompetencji emocjonalnych i budują pozytywny obraz siebie.
II. Cele innowacji
Cele główne:
Wspieranie rozwoju emocjonalnego dzieci w wieku 4–5 lat.
Kształtowanie umiejętności rozpoznawania, nazywania i wyrażania emocji.
Cele szczegółowe:
Rozpoznawanie i nazywanie podstawowych emocji (radość, smutek, złość, strach, zazdrość itp.).
Poszukiwanie sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami.
Rozwijanie empatii i umiejętności współodczuwania.
Wzmacnianie pozytywnego obrazu siebie i poczucia własnej wartości.
Budowanie bezpiecznej i akceptującej atmosfery w grupie przedszkolnej.
III. Zasady innowacji
W realizacji innowacji będą brały udział dzieci z Niepublicznego Przedszkola „Tygryski”. Zajęcia będą prowadzone przez panią Joannę Wojciechowską.
Innowacja pedagogiczna odbywać się będzie od września 2025 do czerwca 2026 r. oraz będzie rozszerzona o działania związane z udziałem w Międzynarodowym Projekcie Edukacyjnym ,,Kolorowe Uczucia Gucia”. Zadania z innowacji zostaną przeprowadzone zgodnie z harmonogramem projektu edukacyjnego ,,Kolorowe Uczucia Gucia”.
Nauczyciel realizujący innowację pedagogiczną będzie się opierać na serii książek „Uczucia Gucia” oraz „Przygody Gucia”, materiałach, umiejętnościach i doświadczeniach własnych. Zajęcia odbywać się będą w każdym miesiącu roku przedszkolnego, na terenie placówki, po uprzednim poinformowaniu dyrektora placówki. Ogólne ujęcie problematyki pozwala na realizację projektu „Kolorowe Uczucia Gucia” w sposób kreatywny, innowacyjny, a poza tym mogący dopasować się do tematyki zajęć w przedszkolu.
Biorąc udział w innowacji, nauczyciel będzie realizował zabawy, zajęcia, oraz tworzył pomoce dydaktyczne związane z tematyką danego miesiąca. Obowiązkiem nauczyciela jest również dopasowywanie realizowanych zadań do możliwości wiekowych dzieci.
IV. Opis i organizacja działań
Materiały:
Książki z serii „Uczucia Gucia” oraz „Przygody Gucia”, pluszowa postać Gucia, plansze emocji, karty pracy, ilustracje, pacynki, emocjonalne kostki, elementy dramy, muzyka relaksacyjna, instrumenty.
Formy i metody pracy:
Zabawy integracyjne
Czytanie książek i rozmowy kierowane
Drama i odgrywanie scenek
Praca z kartami emocji
Rysunek i ekspresja plastyczna
Techniki relaksacyjne i oddechowe
Muzykoterapia i bajkoterapia
Częstotliwość zajęć:
Zajęcia realizowane będą raz w miesiącu w cyklu tematycznym, z możliwością wplatana tematów emocjonalnych w bieżącą pracę wychowawczo-dydaktyczną.
V. Tytuły książek na podstawie, których organizowane będą zajęcia tematyczne mające na celu rozwój kompetencji emocjonalnych dzieci:
Moduł 1: „Przygody Gucia” – przygody małego jednorożca oraz rada, jak rozwiązać różne problemy
„Gucio mówi dziękuje”
„Gucio uczy się dzielić”
„Gucio uczy się przegrywać”
„Gucio uczy się wybaczać”
Moduł 2 : „Uczucia Gucia” – emocje złożone
„Gucio się zakochuje”
„Gucio szaleje”
„Gucio się nudzi”
„Gucio nie może zasnąć”
„Gucio się wstydzi”
„Gucio wierzy w siebie”
VI. Zakładane efekty:
Dziecko:
Rozpoznaje i nazywa podstawowe emocje.
Potrafi wyrażać emocje w sposób akceptowany społecznie.
Rozwija empatię i rozumie, że inni ludzie też odczuwają emocje.
Zna sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami.
Buduje pozytywny obraz siebie i innych.
Nauczyciel:
Doskonali warsztat pracy w obszarze rozwoju emocjonalnego dzieci.
Rozwija umiejętność reagowania na trudne emocje wychowanków.
Wzmacnia więzi emocjonalne w grupie.
VII. Ewaluacja innowacji
Ewaluacja prowadzona będzie na bieżąco w formie:
Obserwacji zachowań dzieci w sytuacjach codziennych i podczas zajęć.
Dokumentowania wypowiedzi dzieci.
Analizy rysunków i wytworów dzieci.
Konsultacji z rodzicami i współpracy w zakresie obserwacji zmian emocjonalnych dzieci w domu.
Ankiety końcowej dla rodziców i nauczycieli.